Sơn Mài Là Gì?

Sơn mài là kỹ thuật vẽ tranh mỹ thuật sử dụng nhựa sơn ta tự nhiên – khai thác từ cây sơn (Rhus succedanea), trồng chủ yếu ở tỉnh Phú Thọ, miền Bắc Việt Nam – làm vật liệu nền. Khác với đồ sơn thủ công mỹ nghệ, tranh sơn mài mỹ thuật là những tác phẩm hội họa nghiêm túc, có quy mô lớn, đã trở thành trung tâm của nghệ thuật đương đại Việt Nam từ đầu thế kỷ 20.

Kỹ thuật này được phát triển tại Trường Mỹ thuật Đông Dương ở Hà Nội vào những năm 1930, khi các họa sĩ Việt Nam bắt đầu thử nghiệm chất liệu sơn ta truyền thống như một phương tiện mỹ thuật. Kết quả là phi thường – và truyền thống này đã tiếp tục phát triển đến ngày nay.

Tranh Sơn Mài Được Tạo Ra Như Thế Nào?

Nền tranh: Mỗi bức tranh sơn mài bắt đầu với một tấm gỗ – thường là gỗ teak hoặc gỗ thông – được mài nhẵn và phủ một lớp sơn ta thô đầu trộn với tro hoặc mùn cưa. Lớp nền này phải khô hoàn toàn trước khi thi công lớp tiếp theo.

Các lớp sơn: Một bức tranh sơn mài hoàn chỉnh thường có từ 15 đến 25 lớp sơn. Giữa mỗi lớp, họa sĩ có thể nhúng các vật liệu vào bề mặt: vỏ trứng nghiền nát, vàng bạc dát mỏng, xà cừ, và sơn màu. Mỗi lớp phải được khô trong vài ngày trước khi áp lớp tiếp theo.

Quá trình mài tranh: Khi tất cả các lớp hoàn thành, họa sĩ bắt đầu mài thủ công để lộ ra bức tranh ẩn giấu dưới bề mặt. Đây là lúc phép màu xảy ra. Khi vật liệu bị loại bỏ, các lớp khác nhau tương tác, tạo ra chiều sâu và sự phát sáng không thể đạt được bằng bất kỳ chất liệu nào khác.

Chất Liệu Sử Dụng

  • Nhựa sơn ta (sơn tự nhiên): vật liệu liên kết chính, từ màu hổ phách đến nâu sẫm ở trạng thái thô
  • Vỏ trứng: tạo các mảng màu trắng, ngà; mỗi mảnh được đặt bằng tay từng mảnh một
  • Vàng bạc dát mỏng: dùng cho nhấn sáng, nền tranh và chi tiết trang trí
  • Khảm xà cừ: thêm màu sắc và hoa văn ánh ánh
  • Sơn màu: trộn trực tiếp vào các lớp sơn để tạo màu đỏ, xanh và đen

Những Điều Cần Lưu Ý Khi Mua

Chiều sâu và sự phát sáng: Cầm bức tranh nghiêng vào ánh sáng. Một bức sơn mài thật sự có chiều sâu hữu hình – bạn có thể nhìn vào trong bề mặt. Các tác phẩm kém hơn trông phẳng bằng.

Tính tinh xảo trong chi tiết: Nhìn kỹ các vùng vỏ trứng, khảm hoặc vàng bạc. Trong một tác phẩm tinh tế, các yếu tố này được tích hợp một cách liền mạch vào bố cục.

Danh tiếng họa sĩ: Tranh sơn mài cực kỳ đòi hỏi. Những tác phẩm tốt nhất đến từ các họa sĩ đã dành nhiều năm để thuần thục kỹ thuật. Tại Hanoi Art Gallery, chúng tôi hợp tác với các họa sĩ Thanh Chương, Đinh Việt, Phạm Thắng Long và Đinh Quân.

Giấy chứng nhận xác thực: Mỗi bức tranh bán tại Hanoi Art Gallery đều kèm Giấy Chứng Nhận có chữ ký của họa sĩ.

Bảo Quản Tranh Sơn Mài

  • Tránh ánh sáng mặt trời trực tiếp: tia UV có thể làm phai màu sơn màu theo thời gian
  • Tránh xa nguồn nhiệt quá lớn: lò sưởi, lò sưởng và ánh nắng qua kính
  • Phủi bụi nhẹ bằng khăn mềm, khô – không dùng nước hoặc chất tẩy hóa học
  • Môi trường trong nhà ổn định (18-26 độ C, độ ẩm 40-60%) là lý tưởng

Liên Hệ

36-38 Tràng Tiền, Hà Nội | hanoiart36@gmail.com | WhatsApp/Zalo: +84 984 589 999